Mamallakta Tantanakuyta pushak, Gabriela Rivadeneira apuk, kaya puncha 09h30 tutamantapakmi 291 niki rimanakuyman apukkunata kayachirka, kaypika Código Civil kamachiy mushukyachinatami apukkuna ishkay niki rimanakuypi riksinkakuna, kay mushukyachiyka sawarinapak manshna wata charinata, sawarishkamanta rakirinata, wasi uku ayllukuna charinamanta, yuyarinakushkallawan kawsanamanta, charinakunamanta kawsanamanta, shuktak rikuchiykunamantapashmi rimanakunkakuna.
Kay rimanakuyka Justicia y Estructura del Estado Minkarishka apukkuna killkashkata rikushpami katinka, kay minkarishkataka Mauro Andino Reinoso apukkmi pushakun.
Kunanpi paktarikuk kamachiypak 83 niki killkapika, manarak 18 wata charik wamrakuna mana sawariy ushanchu, sawarisha nishpaka paykunapak yayamama, pushashpa kawsakkuna shinallatak kaykuna illakpika kuchulla wasi ayllukuna arinina kanka” ninmi. Kay kamachiy mushukyachiywanka kay “paykunapak yayamama, pushashpa kawsakkuna shinallatak kaykuna illakpika kuchulla wasi ayllukuna arinina kanka” killkatami anchuchinapak mañakun.
Kunanpi paktarikuk kamachiyka sawarina ushanapak charina watakunatami riksichin: 12 watayukkana warmipak, 14 watayukkana karipak, warmika sunzit kanata riksichinkapak, wasi ayllukunamanta anchurinkapak, achka watakunata wawata charichun kayshina tawka kari wawatapash charichunmi kayshina churahska kashka.
Minkarishka apukkunaka kay Naciones Unidas Tantanakuypi yuyarinakushka 843 niki killaktami rikurkakuna, kaypika ñawpa kawsaypi riksishka, ñawka kamachiykunawan sawarimanta, wasi ayllukunamanta rikuchikukpika shinallatak Ecuador llaktapak kamachiypi tiyakpi, Declaración Universal de Derechos Humanos Killkawan mana paktarikukkpika anchuchina kashkatami rikuchin.
Shinallatak ONU Mujeres, Convención sobre la Eliminación de todas las Formas de Discriminación a la Mujer, Declaración Universal de Derechos Humanos, Comité de Derechos del Niño tantanakuypi llankakkuna shustarishkatapash hapirkakuna, kaypika wamrarak sawarishpaka alli kawsay mana paktankachu, wamrakuna yachashpa katinata harkan, chaymantami sawarinapak pachakunaka karipak warmipakpash Ista llaktapi arinishka (18 watayuy kana).
Ashtawan rimashpaka, mushukyachina kamachiypika riksichikunmi kay katipi rikuchishkawan waktarishpa sawarishka kashpaka mana sawariy tiyashkata shinami riksinka ninmi: wañukpak kusawarmiwan, wañuchikwan, kullkimanta wañuchikwan, warmikashkamanta wañuchikwan, shinallatak sakirik runawanpash sawarishka kakpi; 18 watata manaran charikkuna sawarishka kakpi; sawarishka ayllukuna manarak rakishkawan sawarishka kakpi; riksishka umachinkashka ayllukunawan, ishkay nikikama kuchulla wasi ayllukunawan, yawarmanta kuchulla ayllukunapash sawarishka kakpika kay sawarishkata mana riksishkachu kanka, ninmi.
Shinallatak kay mañayta chayachishka kipaka, wasi aylluta, warmita, wawata, wamrakunatapash kamakmi ñawinchiypi chunka punchamanta mana uriman yupashpa, shinallatak ishkay chunka punchamanta mana wichiyman yupashpa kay sawariyta chinkachinapak riksirinkakuna. Kay ñawinchiyllapitakmi sawaripi rakirikkuna, nakashpaka ukllak rukunapash kay sawarishka runakunapak charishka wawakuna mikunata, charinata, rikuna pachatapash yuyaypaktarinkakuna.
PV