Kay Código del Ambiente kamachiypak hatun nikikuna, chay sapsita, ayllullaktata, llaktata, runallaktata, yunka llaktata, yanallaktata tapunata rimarka, paykunapak hayñikunata llakichinata rikushpami kamachiyta manarak arinishpa tapurinkapa yaykurinka. Shinami Mamallakta Tantanakuy 112 apuchiwan arinirka.
Kay tapuytaka Mamallakta Tantanakuymi, kamachiy killkakkunawan pushanka, chayka Comisión de Biodiversidad tantarimi kan. Kay patakunata pushak Carlos Viteri kamachiy killkakmi kan, kay tantarika ima nikikunata llaktakunapi runakuna atinakuchun akllankapa pichka punchatami charin, kay nikikunataka (CAL) tantarimi arininka.
Kunankama ñami sukta nikita rikushkami kan, shukka ukllashka pampakunapi tiyak allpata kamachiywan shutichinami kan, wakaychishka allpa nishpa willashka pampakunapi runakuna kawsakukmi kan. Shuktak nikikunaka ñawpapachamanta runakuna kawsamushka pampakuna, kawsay sapiman, tawkasami kawsayman yaykurinami kan, sapsi hayñita wakllichin, shinami Viteri rimarka.
Tapunkapa yachachik kamu, CAL tantari ña arinikpi, kay tapuykunata, marukunata shukniki tantariman charichikpi, shinami mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak 20 punchapi willana ñankunata, tantarikunata, katishpa willanata charin. Tapunata kallarinkapa tapuyta tikrachinakapa shutita killkachichun mañanka. Chaypak willankapa shuk ukuta churanka, kay tapuykunata Mamallaktapak wasipi kanka, markakunapipash pankakunata chaskinka.
Llaktayukkunaka shukniki tantariwan chaypi kanka. Paykunami hatun nikikunawan tapuyta chaskinka, tapuykunapak katikillata charinka. Tapuykunata tikrachikpika, chaskik ukukunaka 20 punchapi pankakunata chayachinka, shinallatak kayta pushak tantarika tikrachishka tapuykunata tantachinkapa pichka punchata charin.
Llaktakunapi llankayka ishkayniki tantarikunapak pushakkunawan katinka, chayka markapi rimanakuymi kan, chaypak 30 punchata charin. Kay tantarikuna shukniki tantarikunawan rimanakushkamanta rikurishkakunata riksichinami kanka, kaywan Mamallaktapi hatun rimanakuymanta shuklla yuyayman chayay, takarina yuaykuna rikurinka.
Ña kay tapuyta tukuchinkapa Mamallaktapi Hatun rimanakuymi kanka. Chaypimi kay llankayta Minkashkakunawan, kimsaniki tantarita pushakkunawan markakunapi rikurishka nikikunata atinakunka, shuklla yuyarikuna, takarik yuyaykuna tiyanka. Tukuchinkapa kanchis punchapi, Minkashkakuna rikushka willaykunata killkanka, chayta Mamallakta Tantanakuyta pushakman chayachinka, paymi kay llankay tukurishkata, ayllullaktakuna shuklla yuyayman chayashkata, takarik yuyaykuna tiyashkata Mamallaktaman willanka.
LM/pv/jc-kichwa
