Chunka watata mishashka, wawakunata yanapankpa mitata mushukyachina hawa llankay patakupi rimarka“Tukuy warmi, kari wawakunami ñukanchikpak kallari llankay kan”, kay llankaytaka Mamallakta Tantanakuypak Grupo Parlamentario por los Derechos de las Niñas, Niños, Adolescentes y Jóvenes kallarirka. Kayman Salud, Inclusión Económica y Social, Educación, Trabajo, Cultura y del Deporte hatun kamachikkuna shamushpa rimarka, paykunami kay llankaypak yupaykunata chayachirka.
Pay Patricio Aguirre, Ministerio de Salud, kay mitachika hampikunawan, nipakunawan tukuy runakunatami ukllan nirka; tukuyta yanapankapami charin; yanapaykunapi mirarin; alli kaypi, runakuna sumakyaypi allichirin. Kaywanmi wachakushpa mamakuna wañuy 11% patsakrita ashayashka, wawakuna wañuy ashayashka; mamapak chuchuchi pataririshka, chayka 2006 watapika 26, 4% patsakri karka, 2012 watapika 54,5% patsakri chayarka; imillakuna ama chichuchun 10% patsakri ashayarka, 10 watamanta, 14 watakama 12,9% patsakri, shinallatak 15 watamanta, 19 watakama; yanapanka ñawpakkuna shinallatak mirarirka. Kay llankaypi 13.686 hunu kullki tukurirka, chayka 2007 watamanta, 2015 watakama kan.
LM/pv/jc-kichw