“Pachamamapash yanapan”. Kay rimaywan Imbabura markamanta Marisol Peñafiel, kay Justicia minkashka, Mauro Andino kamachiy killkak, minkashka kamachiy killkakkunata kayachun rimarka.
Shinami, paykuna Acceso Integral a una Vida Libre de Violencia de Género kamachiyta atinakuchun rimarka. Kay kamachiyka tawka warmikunapak llakita hapin nirka.
Warmita takashka llakimanta Mamakamachiy rimashkata paktachinkapa mushuk kamachiy yanapan, Warmi kamachiy killkak shina rimarka. Kay kamachiyka kariwarmi makanakushka llakikunata anchuchichun yanapanka nirka.
Kay warmikuna, warmi wawa, kari wawa, imillakuna, tisiku runakuna, yuyak warmikuna, LGBTI warmikuna, paykunapak chikan chikan llakikunata charin, warmi kamachiy killkak rimarka. Takaykunata harkay llaktayman, huchata harkayman, tikrachimuyman kimirishka kamachiyta wiñachina nirka.
Kay Instituto Nacional de Estadísticas y Censos (INEC), 2011 watapi kallari yupayta rurashkapi, ayllu ukupi kari warmi makanakuyka, chunkamanta suktan warmimi takashka karka, chayka: takashpa, yumashpa, yuyaypi llakichishka kashka, kay tukurimi tawkakutin rikurishka kan; yumaypi chunka warmimanta chuskumi llakirishka, “shinami willayka rikuchin”, mirachishpa rimarka.
LILA/pv/jc-kichwa