Kallari Foro Parlamentario Latinoamericano Beijing, 20 wata paktashka kipa, kay Naciones Unidas para América Latina y el Caribe llaktakunapak rikurik, Adriana Quiñónez, Latin Apyayalapi mashna warmikunana waktayta charishkamanta rimarka, kaykunata harkankapa kamachiykunata arinishpa ushashka rimarka, shinapash llankana achkami sirin nirka.
Suyupi 32 Mamallaktapi taripayta rurashkamanta, 11 Mamallaktakunami kamachiyta arinishka, wanachina kamachiykunata mushukyachishpa warmi kakpi takayta wanachiywan killkichishka kachun riman.
Chay 97% patsakri Mamallakta kunami warmi kashkamanta takayta harhankapa kamachiykunata arinishka; 10 Mamallakta ishkayniki wiñarita harkashpa arinirka, shuktaksami takaykunatapash rikuchishka, shinami Mamallaktata killpan, chaypimi mana harkanallata, chaskinatalla rikuchin, ashwankarin wanachinata, allichinata rikuchin.
Rurana llankayñanka kamachiykuna llakita harkachun, tupuykuna kachun paktachinata riman. 28% patsakkri Mamallaktakunami warmikuna takayta harkankapa yachachina llankay ñanta charin, shinapssh asha uraymanmi kan, ayllu ukupi warmikunapak llakita harkanamanta 31% patsakrimi kan.
Shinallatak 13% patsakkri Mamallaktami warmikunata llakichikuk pachapi harkana yachayta charin; shinallatak 19% patsakri Mamallaktakunami warmikunapak waktayta harkana llankayta charin, shinallatak Mamallaktapak llakta ukupi, tukuy llaktakunapi rikuna llankayñantami charin; wakin llaktakuna 31% patsakri Mamallakta nima llaktayta, llankayñanta mana charinchu.
Mushuk takaykunata harkanka kamachiy yaykuchishka kan, runakunata llakichina, runakunata pushay, waricha llankayta charina, chay kamachiy pakita anchuchina 87% patsakri kan.
Kay Parlamentos tantarikuna takayta harkanka, takayta pichankapa llaktayta taripana, kamaykuna llankayta tankanami kan; kay llankaykunawan ushankapa shuktak tantarikunawan kimirina urman, kay llankaykunata pushankapa kullkita churana kan, shinami kay llankaypi mashna kullkita shitashkata rikuna kan.
20 watapi paktashka
Warmikunapak hayñikuna hawa kay parlamentario tantaripak ushay hawa María Elena Laurnaga kamachiy killkak kay 20 watapi warmikunapak kullkika, mushukyashkami kan nirka, kay 10 watapi kullki unipak wiñarishka nirkami; chikan suyu ukukupi wakchayay ashayashka nirka, chay yachay paskarishkamantami kan nirka.
Warmikuna 10 iñuwan kullki wiñariypi kashka; 18 Mamallaktamanta 14 Mamallaktapi llanakay kullkikuna ashayashka; istallakta llankaykunapi kari warmi paktapakta kanata yaykuchishka; tukuylla llankaypi kari warmi paktapakta kachunmi yaykuchishka; wiñariyna llankayñanpi paktaraqui kimirichun.
Kay Cepal rikuchishka yachayka, warmikunapak llankayka 52.2% patsakriman wichiyashka; kimsamanta, shuk warmimi mana kikin kullkita charin; kullkita mana hapishpa warmipak llankay, karipak llankaymanta patarishkami kan; warmikuna yallita llankakushpami shuktak yachaykunapi, tantarikunapi mana rikurin.
Warmikunapak, llankak makita katuna wallpaka, warmikuna mana kullkita hapishpa llankayta, llankay pataman wichiyachina mana wichiyachinata rikunami kan nirka.
RSA/pv/jc-kichwa
